بولتن NO.17

 

بولتن خبری - تحلیلی شرکت گروه مالی توسعه تعاون، مهر 1397 ، شماره 17

سخن نخست

در ماه صفر پیامبر (ص) و امامان عزیز ما در مورد صدقه دادن روایات زیادی نقل نموده و در این خصوص سفارش نموده اند. پیامبر اکرم (ص) در باب صدقه دادن می فرمایند "صدقه بلا را برطرف مى‏ كند و مؤثرترينِ داروهاست. همچنين، قضاى حتمى را برمى‏ گرداند و درد و بيمارى‏ ها را چيزى جز دعا و صدقه از بين نمى ‏برد."

دعای ماه صفر نیز در این ماه برای ایمنی از بلاها، توسط بزرگان دین بسیار توصیه گردیده است.

متن فارسی این دعا به شرح ذیل است:

"ای سخت نیرو و ای سخت عقوبت! ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز! در برابر عظمت تو همه آفریدگانت خوار شدند، پس کفایت کن از من شر خلقت را. ای نیکو ده، ای زیبایی بخش، ای نعمت بخش، ای فزون بخش، ای که معبودی جز تو نیست! منزهی تو و من از ستمکاران هستم. پس دعای او (حضرت یونس علیه السلام) را اجابت کردیم و از اندوه نجاتش دادیم و این چنین نجات دهیم مؤمنان را و درود خدا بر محمد و آل پاک و پاکیزه اش."

ضمن آرزوی قبولی عزاداری ها در ماه محرم، گروه مالی توسعه تعاون هفدهمین شماره بولتن خبری – تحلیلی خود را جهت استفاده مخاطبین محترم ارائه میدهد.

اخبار سیاسی و اقتصادی

• سوئیفت اروپایی قرار است در کنار سوئیفت جهانی که امریکا در آن حضور دارد، فعال شود تا بواسطه این اتفاق، ایران که به برجام متعهد بوده بتواند تبادلات بانکی با کشورهای اروپایی را ادامه دهد. برخی از مقامات سیاسی کشورهای اروپایی هم از جایگزینی یورو به جای دلار استقبال کردند و آن را نشانه تقویت پول ملی‌ خود می‌دانند.

• هند از معافیت نفتی خود خبر داده است که قرار است 9 میلیون بشکه نفت از ایران خرید کند. دولت هند اعلام کرد: روابط نظامی هند با روسیه بسیار مهم است و اگر این کشور بخواهد خرید نفت از ایران را متوقف کند، هزینه های واردات نفت به هند تا 6 میلیارد دلار افزایش پیدا می کنند. ماه گذشته صادرات نفت آمریکا به هند 75 درصد سقوط کرده و تنها به 84 هزار بشکه در روز رسیده است. این در حالی است که آمریکا در ماه ژوئن روزانه 347 هزار بشکه نفت به هند صادر کرده است. هند یکی از واردکنندگان اصلی نفت آمریکا در آسیا محسوب می‌شود اما این کشور همچنان دومین واردکننده نفت ایران محسوب می‌شود. هفته گذشته صادرات نفت آمریکا به بازارهای آسیایی 73 هزار بشکه در روز کاهش یافت و به 427 هزار بشکه رسید. صادرات امریکا به اروپا نیز 102هزار بشکه افت کرد و به 543 هزار بشکه در روز رسید.این در حالی است که صادرات نفت ایران به چین با 29 هزار بشکه در روز افزایش در این مدت به 620 هزار بشکه رشد کرد. به دلیل اختلاف تجاری با آمریکا چین واردات نفت از این کشور را کاهش داده است.

• دکتر ظریف وزیر امور خارجه ایران گفت: ایران درهای مذاکره با آمریکا را نبسته‌ و باز است مشروط بر اینکه دیدار احتمالی ترامپ و روحانی قابل اطمینان باشد و توافق اجرایی شود.

• متن لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون بین المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم منتشر شد. به دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می شود کنوانسیون بین المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم (مصوب 1378.09.18 برابر با 9 دسامبر ۱۹۹۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد) مشتمل بر یک مقدمه، بیست و هشت ماده و یک پیوست را با اعلام شروطی پذیرفته و سند ذی ربط را مطابق مقررات تبصره این ماده نزد امین اسناد تودیع کند.

• درپی توافق جدید نفتا، دوکشور کانادا و مکزیک از اعمال تعرفه‌های ۲۵‌درصدی آمریکا بر خودروها معاف شدند.

• هیات دولت آیین نامه اجرایی واگذاری اسناد خزانه بابت بدهی دولت با حفظ قدرت خرید را اصلاح و نرخ سود آن را ۱۵ درصد تعیین کرد.

• توافق جدید نفتا میان آمریکا و کانادا توانایی ترامپ را برای اعمال تعرفه‌های جهانی ۲۵‌درصدی بر خودروها حفظ می‌کند اگرچه تا حد زیادی خودروهای مسافربری، پیکاپ، کامیون‌ها و تجهیزات خودرویی کانادا و مکزیک از اعمال این تعرفه‌ها معاف خواهند شد. در‌صورتی‌که ترامپ قصد داشته باشد بنابر دلایل مربوط به امنیت ‌ملی دست به اعمال تعرفه بر واردات خودرو بزند، کانادا و مکزیک از این تعرفه‌ها معاف خواهند بود درخصوص صادرات قطعات خودرو به آمریکا نیز مکزیک دارای معافیت ۱۰۸ میلیارد دلاری در سال خواهد بود در حالی که کانادا تنها برای صادرات 32.4 میلیارد دلار قطعات خودرو به آمریکا دارای معافیت تجاری است. این معافیت‌های تجاری تا حد چشمگیری بسیار بالاتر از ظرفیت تولید قطعات در دو کشور است که همین امر می‌تواند موجب رشد تولید در دو کشور شود. امریکا و کانادا قرارداد ۱.۲ تریلیون دلاری تجارت آزاد آمریکای شمالی موسوم به نفتا را امضا کردند که با واکنش مثبت بورس های دنیا همراه بود.

• بانک جهانی ضمن پیش بینی رشد اقتصادی ایران طی دو سال آتی به دولت توصیه کرد اصلاحات اقتصادی به ویژه در بخش مالی را در اولویت قرار دهد و از ظرفیت خدمات مدرن بیش‌تر بهره گیرد. طبق جدیدترین گزارش بانک جهانی، نرخ رشد اقتصاد ایران در سال میلادی گذشته به ۳.۸ درصد کاهش یافته و تورم بالا، نوسانات نرخ ارز و تحریم‌های آمریکا هم باعث خواهند شد رشد اقتصادی دو سال آینده ایران منفی باشد.

• اداره اطلاعات وزارت انرژی آمریکا از توقف صادرات نفت کویت به این کشور پس از ۲۵ سال خبر داد.

اخبار حوزه صنعت بانکداری، ارز و سکه

• بر اساس مصوبه جدید هیات وزیران، بانک مرکزی موظف است تمهیدات و تسهیلات لازم را برای خرید و فروش فوری ارز حاصل از صادرات پتروشیمی و فولاد و دیگر محصولات صادراتی که توسط صادر کنندگان عرضه می شود، در بازار ثانویه ارز فراهم کند.همچنین مجاز به عملیات بازار باز است و می تواند برای اعمال سیاست پولی، نسبت به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی منتشره توسط دولت اقدام کند.

• شورای عالی هماهنگی اقتصادی به منظور تشویق سرمایه گذاری و جذب منابع ارزی از برخوردار شدن امتیاز مجوز اقامت 5 ساله اتباع دولت های خارجی در صورتی که حداقل 250 هزار دلار جهت سرمایه گذاری به ایران وارد کنند، مطابق ضوابطی که دولت اعلام می کند،خبر داد.

• نمایندگان در جلسه علنی 11 مهر مجلس ضمن مخالفت با حذف ماده ۲۳ لایحه اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ، بانک مرکزی را موظف کردند برای پیشگیری و کنترل بازار مبادلات غیرمجاز ارز اقدامات زیر را به عمل آورد: الف- تعیین و اعلام میزان ارز قابل نگهداری و مبادله در داخل، همراه مسافر، همراه رانندگان عبوری و مواردی از این قبیل ب- ایجاد سامانه اطلاعات مالی صرافی‌ها و رصد و ارزیابی فعالیت آنها. تبصره ۱- دولت مکلف است ارز مورد نیاز اشخاص را تأمین و در صورت عدم کفایت آن، بازارهای مبادله آزاد ارز را به گونه‌ای ایجاد کند که تقاضای اشخاص از قبیل ارز مسافری و عبوری از طرق قانونی تأمین شود. تبصره ۲- عرضه و فروش ارز، خارج از واحدهای مجاز تعیین شده توسط دولت به وسیله اشخاص و واحدهای صنفی، ممنوع است و با مرتکبین مطابق قانون رفتار می‌شود. تبصره ۳- دولت حدود و مقررات استفاده از ارز را تعیین می‌کند.

• بانک مرکزی اعلام کرد: روند پرداخت ارز دولتی به واردکنندگان کالا از تیر سال جاری تغییر کرده و سه وزارتخانه صنعت، کشاورزی و بهداشت به عنوان مرجع و مسئول تصمیم‌گیری در ارتباط با تخصیص ارز به واردکنندگان کالا براساس اولویت عمل می‌کنند. با تغییر شرایط دریافت ارز دولتی دفاتر تخصصی وزارت صنعت در کنار ادارات مسئول دو وزارتخانه دیگر به عنوان مرجع تصمیم‌گیری بررسی و صدور مجوز جهت تخصیص ارز دولتی فعالیت می‌کنند. بانک مرکزی تنها تامین کننده ارز کالاهای گروه اول (کالاهای اساسی و دارو ) است و هیچ دخالتی درباره اینکه ارز موجود در اختیار کدام واردکننده قرار بگیرد نداشته و صرفا بر اساس تایید وزارت صمت اقدام می کند. تنها مرجع تشخیص تخصیص ارز با نرخ مصوب دولت (4200 تومان برای هر دلار ) وزارتخانه های مذکور با تایید نهایی وزارت صمت هستند بنابراین در این ارتباط بانک مرکزی دخالتی در تعیین مصادیق تخصیص ارز نداشته و فقط مجری تامین ارز با تایید و مسئولیت دستگاه‌های نام برده است.

اخبار حوزه بانک توسعه تعاون

• تور آموزشی ویژه معاونین مدیریت شعب استان‌ها با حضور آقای فتاحی عضو هیئت‌مدیره، مدیر مرکز آموزش و پژوهش و معاونین مدیریت شعب استان‌ها در سالن همایش مرکز آموزش و پژوهش برگزار شد. آقای فتاحی عضو هیئت‌مدیره بانک توسعه تعاون در این جلسه با تأکید بر اهمیت و ضرورت آموزش در بانک اذعان داشت: آموزش نوعی سرمایه‌گذاری بلندمدت محسوب می‌شود تا بانک در مسیر تعالی و بالندگی قرار گیرد. فتاحی بر اجرای راهبردهای هفتگانه ابلاغی بانک در سال جاری اشاره نمود و افزود: معاونین مدیریت شعب استان با نوآوری، حضور و مشارکت جدی و اثربخش می‌توانند در تحقق برنامه‌های راهبردهای هفتگانه بانک نقش مهمی را ایفا نمایند. وی نقش توسعه‌ای بانک توسعه تعاون در اهتمام بر طرح اشتغال روستایی و طرح اشتغال فراگیر را برای مدیران و کارکنان بانک در ستاد و صف مهم و حائز اهمیت ارزیابی نمود. آقای فتاحی افزود: با توجه به وضعیت جاری بانک، توجه و تلاش برای جذب منابع و همچنین مدیریت مطالبات غیر جاری و بهبود نسبت NLP و همچنین افزایش درآمدهای غیر مشاع و ساماندهی فعالیت‌های ارزی به‌ویژه صدور ضمانت‌های ارزی و اعتبارات اسنادی LC در چارچوب مقررات بانکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. در ادامه همچنین آقای ایرج شیخ‌زاده مدیر مرکز آموزش و پژوهش بر تلاش جدی این مرکز جهت انجام آموزش‌های ضمن خدمت همکاران تأکید کرد و افزود: امروزه سازمان‌هایی موفق درصدد به‌روزرسانی دانش و مهارت کارکنان خود به‌صورت مستمر هستند و مدیریت سرمایه فکری را از مهم‌ترین مولفه‌های موفقیت سازمان خود در عصر حاضر می‌دانند. وی یکی از اولویت‌های جدی مرکز آموزش و پژوهش را سنجش اثربخشی آموزشی دانست و با اشاره به مدل پاتریک برای ارزشیابی اثربخش تأکید کرد و افزود: امروزه در ارزشیابی، اثربخشی دوره‌های آموزشی بر انتقال آموخته‌ها به محیط کار، جهت انجام وظایف شغلی و تأثیر بر عملکرد واحدهای کاری و درنهایت بهره‌وری کارکنان مدنظر قرار می‌گیرد که مرکز آموزش و پژوهش به دنبال انجام این فرآیند در عملکرد خود می‌باشد.

• طی احکامی از سوی آقای مهدیان مدیرعامل و رئیس ستاد اقامه نماز اعضاء این ستاد منصوب شدند. بر اساس این احکام آقایان عصار زاده، توکلی، معادی، امان‌اللهی، کمرئی به‌عنوان اعضاء ستاد اقامه نماز و میرفخرایی به‌عنوان عضو و دبیر این ستاد احکام خود را دریافت نمودند. در این احکام ضمن اشاره به سوابق و تجربیات اعضاء بر همت و تلاش آن‌ها برای اقامه امر نماز و بسترسازی برای بهره‌گیری مطلوب‌تر کارکنان از این رکن بلندمرتبه دین اسلام در راستای گسترش معنویت و ارتقاء سطح دانش اسلامی کارکنان و خانواده‌های آنان تأکید شده است.

قیمت های کالایی
نفت :

(قیمت جهانی نفت برنت : اکنون 72 دلار)

قیمت جهانی نفت در کانال 13 ساله فوق قرار دارد که سقف آن برابر 80 دلار می باشد.

مس :

(قیمت جهانی مس : اکنون 6323 دلار)

همانطور که در بولتن های گذشته اشاره شد قیمت مس وارد روندی نزولی شده بود و حمایتها به درستی عمل نمودند و جهت قیمت این فلز را به سمت صعود حرکت دادند.اکنون حمایت آن 5700 و مقاومت آن 7200 می باشد.برای عبور از قیمت فعلی، احتمالا مس با مقاومت کوتاه مدتی درگیر باشد.

روی :

(قیمت جهانی روی : اکنون 2644 دلار)

همانطور که در بولتن های گذشته اشاره شد قیمت روی کانال صعودی خود را شکسته بود و هدف این شکست قیمت 2400 بود که به حوالی این قیمت رسید.اگرچه احتمالا روند قیمتی روی صعودیست ولیکن درحال حاضر با مقاومتهایی در کوتاه مدت روبرو خواهد بود.

طلا :

(قیمت جهانی طلا: اکنون 1186 دلار)

• در نمای میان مدت حدود 2 سال است در کانالی صعودی قرار گرفته که تا چندی قبل در کف این کانال قرار داشت و با شکست این سطح همانطور که در بولتن های گذشته اشاره شد وارد روند نزولی گردید.برای شناخت روند بهتر است منتظر گذشت زمان شویم.

روند شاخص کل بورس اوراق بهادار و دلار:
شاخص کل :

هفته گذشته در خصوص هدف190 هزار واحدی شاخص کل صحبت شد و به این هدف هم رسید اما در ادامه با ریزش مواجه شد.حمایت شاخص در حدود 170 هزار واحد است.بنظر می رسد نزول قیمتها به زودی پایان پذیرد و حمایت مورد نظر به خوبی عمل نماید با این حال انتظار نوسان غیرعادی طی یکماه آینده نداریم.در خصوص وضعیت کلی شاخص نیز این نکته حائز اهمیت است که عبور از قله قبلی تا حدود 2-3 ماه آینده دشوار بنظر می رسد.

• دلار(در بازار آزاد) :

کانال 6 ماهه دلار در تصویر مشخص می باشد.شیب صعود بسیار زیاد بوده است و از کانال نتوانسته عبور نماید و مشخص است روند صعودی پر شتاب با هدف 22هزار تومان به پایان رسیده اما در صورت نزول نیز بعید است قیمتی کمتر از 13 هزار تومان یعنی کف کانال را شاهد باشیم. بنظر می رسد قیمت در کف کانال صعودی (درحدود 13 هزار تومان) تثبیت شده و با شیبی کم به سمت بالا حرکت نماید.

وضعیت بازار سرمایه

• براساس اطلاعیه سامانه کدال، هیات مدیره بورس اوراق بهادار تهران پیرو جلسه خود در 25 شهریور ماه امسال، علی صحرائی را به عنوان مدیرعامل بورس تهران انتخاب کرد. صحرائی مدرک کارشناسی حسابداری خود را از دانشگاه صنعت نفت و کارشناسی ارشد را از دانشگاه علامه طباطبایی اخذ کرده است. وی دارای مدرک دکترای مدیریت کسب و کار(DBA) با گرایش حسابداری است. در کارنامه کاری علی صحرائی دو دهه حضور در بازار سرمایه ثبت شده است.

• ستاد تنظیم بازار نحوه قیمت‌گذاری پایه و عرضه محصولات فلزی در بورس کالا را تعیین کرد. این ستاد مقررکردند در تعیین قیمت پایه محصولات فولادی در بورس کالا از این پس قیمت پایه تطبیقی (افزایشی – کاهشی) ملاک محاسبه و تعیین نرخ پایه قرار گیرد. این درحالی است که قبل از این میانگین قیمت چهار عرضه قبل ملاک نرخ پایه بورس فلزات قرار گرفته بود و عملا امکان بهره‌مندی از نرخ پایه کاهشی در صورت نبود متقاضی وجود نداشت.در عین حال با توجه به چندین مرحله عرضه شمش آلومینیوم در بورس کالا و به منظور کاهش اختلاف قیمت پایه و کشف شده محصولات آلومینیومی و مس در بورس کالا مقرر شد، قیمت پایه محصولات آلومینیومی و مس در بورس کالا با استفاده از نرخ نیمایی محاسبه و تعیین شود.

• تعدادی از شرکتهای بزرگ فولادساز ایران طی 3 هفته اخیر موفق به دریافت سفارشات بزرگ صادرات از مشتریان شده و به سلامت از مرحله اول تحریمها عبور میکنند.زمانبندی تحویل برخی سفارشات بعد از زمان تحریمهای مرحله دوم ترامپ بوده و مشتریان با علم به این موضوع، سفارش خرید داده اند.

• روح اله میرصانعی دبیر کل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار درباره شایعات مربوط به تغییر رویه معاملات اعتباری و کاهش اعتبار برخی کارگزاران که به رغم تکذیب مدیر نظارت بر بورس های سازمان بورس ، همچنان از سوی برخی مطرح شده ، تاکید کرد: در مورد معاملات اعتباری سرمایه گذاران نزد شرکت های کارگزاری ، دو جنبه مطرح است که اطلاع فعالان می تواند به درک درست و واقعی بینجامد. وی ادامه داد: جنبه اول مربوط به اعتباری است که شرکت های کارگزاری به مشتریان می دهند که در این مورد یک ماه پیش اصلاحاتی اعمال و ابلاغ شد که اثری در بازار سرمایه نداشته و کارگزاران مانند گذشته، می توانند با رعایت مفاد دستورالعمل اقدام به اعتباردهی به مشتریان کنند. این مقام مسئول افزود: جنبه دوم ، خالص بدهی کارگزاران به اتاق پایاپای است که هیچ ربطی هم به جنبه اول و معاملات اعتباری و اثری در معاملات ندارد بلکه فقط مربوط به خالص بدهی کارگزاران نزد اتاق و بر اساس فرمول سه متغیر حقوق صاحبان سهام شرکت های کارگزاری با ضریب صفر تا 5 و وابسته به میزان ریسک کارگزاری، ضمانیت نامه کارگزاری و سهم الشرکه کارگزاری نزد صندوق تضمین است. میرصانعی با بیان اینکه بسیاری از سرمایه گذاران اطلاعاتی از حد اعتباری و جنبه دوم اعتبارات ندارند، ادامه داد: در این بخش ، اخیرا" 30 شرکت کارگزاری با افزایش ضریب حقوق صاحبان سهام و رشد حد اعتباری و 10 کارگزار پر ریسک هم با کاهش مواجه شده اند که در مجموع نشان از بهبود این متغیر در صنعت کارگزاری و افزایش مبالغ دارد.

• جعفر سرقینی معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: اجرایی شدن تحریم ها، اجرای پروژه های معدن و صنایع معدنی را کمتر با مشکل مواجه می کند و نگرانی کمتری در این حوزه از فعالیت ها داریم.وزارت صنعت، معدن و تجارت در اجرای پروژه های معدنی خود به هیچ عنوان معطل نمی ماند و هر شرکتی که به دلیل تحریم ها از ایران خارج شده یا قصد خروج دارد، با شرکت دیگری جایگزین خواهد شد. به گفته وی، زمزمه خروج از بازار ایران به دلیل تحریم ها تازه آغاز شده و اگر در عمل اتفاقی بیفتد یا مدت زمانی از خروج شرکتی بگذرد، آنگاه وزارتخانه در این زمینه به سرعت تصمیم گیری خواهد کرد. معاون وزیر صنعت از شرکت های چینی و روسی به عنوان جایگزین های خوبی برای شرکت های غربی یاد و تاکید کرد: «مطمئن باشید پروژه های معدن و صنایع معدنی، آخرین پروژه هایی خواهند بود که متاثر از مساله تحریم ها ممکن است با مشکل مواجه شوند».

• رییس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی از مخالفت شورای رقابت با واگذاری قیمت‌گذاری خودرو به ستاد تنظیم بازار خبر داد. محمدرضا نجفی‌منش رییس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی اظهار کرد: در جلسه ای که هفته گذشته با حضور وزیر کشور و مدیران ارشد خودروسازان و قطعه‌سازان با هدف بررسی مشکلات این صنایع برگزار شد، رییس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان گزارش داد که مقرر شده وظیفه قیمت‌گذاری خودرو به ستاد تنظیم بازار واگذار شود. البته رییس شورای رقابت که در جلسه حضور داشت با این موضوع مخالفت و اظهار کرد که در صورت تحقق این موضوع، به دیوان عدالت اداری شکایت خواهد کرد. در این زمینه مدیرعامل گمرک وعده داد در صورتی که بانک عامل در دست اجرا بودن روند تخصیص ارز برای واردات را تایید کند، گمرک نسبت به ترخیص ۶۰ تا ۷۰ درصد مواد اولیه متوقف در گمرک اقدام خواهد کرد.

مقاله اقتصادی برگزیده
هواشناسی بازارها برای حفظ سرمایه
شماره روزنامه: ۴۴۳۶ تاریخ چاپ1397.07.09 شماره خبر: ۳۴۴۶۴۹۲
سعید اسلامی ‌بیدگلی
روزنامه دنیای اقتصاد

در شرایط عادی اقتصاد یکی از وظایف حاکمیت‌ها این است که بتوانند سواد مالی و اقتصادی را در جامعه ارتقا دهند. اما متاسفانه طی سال‌های گذشته آموزش کافی برای سرمایه‌گذاری به مردم‌ داده نشده است. ضعف سواد مالی و اقتصادی در جامعه باعث شده در مقاطعی که بازارها و اقتصاد ایران دچار بی‌ثباتی و نوسانات شدید قیمتی می‌شوند، مردم برای حفظ سرمایه‌شان رفتارها و واکنش‌های نامناسبی از خود بروز دهند. وی همچنین معتقد است که بازار سرمایه به دلیل نبود ابزارهای لازم و متنوع برای طیف‌های مختلف سرمایه‌گذاران اعم از ریسک‌پذیر و ریسک‌گریز، نتوانسته است حجم قابل‌ ‌توجهی از پول‌های سرگردان را به خود جذب کند. در این راستا ورود ابزارهای متنوع و جدید به بازار سرمایه یکی از راهکارهای توسعه و هدایت نقدینگی به این بازار خواهد بود. نگرانی مردم از حفظ سرمایه در حالی یکی از دغدغه‌های خانوارها محافظت از پس‌اندازشان در برابر تورم و به عبارتی حفظ قدرت خرید سرمایه‌شان است که در این راستا دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری یکی از زیرساخت‌های اصلی در حفظ این مساله را افزایش سواد مالی می‌داند. علی اسلامی بیدگلی معتقد است: متاسفانه طی سال‌های گذشته در جامعه‌مان آموزش کافی برای سرمایه‌گذاری به مردم‌ داده نشده است. ضعف سواد مالی و اقتصادی در جامعه باعث شده در مقاطعی که بازارها و اقتصاد ایران دچار بی‌ثباتی و نوسانات شدید قیمتی می‌شوند، مردم برای حفظ سرمایه‌شان رفتارهای متفاوتی از خود بروز دهند. وی در ادامه با اشاره به اینکه تجربه شرایط پرنوسان قیمت‌ها در برخی دوره‌ها در بازار ارز یا مسکن و وجود تورم بالا در اقتصاد ایران باعث شده، مردم همیشه نگران ارزش پول‌شان باشند، گفت: این نگرانی سبب شده آنها به دنبال موج‌های حرکت جریان نقدینگی از بازاری به بازار دیگر بروند. این رفتارها در شرایط التهاب بازارها نه‌تنها باعث تشدید نوسانات می‌شود، بلکه سیاست‌گذاران را هم به رفتارهای پوپولیستی وادار می‌کند. اسلامی با اظهار این مطلب که در شرایط عادی اقتصاد یکی از وظایف حاکمیت‌ها این است که بتوانند سواد مالی و اقتصادی را در جامعه ارتقا دهند، ادامه داد: در جامعه‌ای که افراد از سواد مالی برخوردارند، به شکل مناسبی می‌توانند فرصت‌های سرمایه‌گذاری‌شان را شناسایی کنند. با توجه به این امر طبیعتا همزمان نهادها و ابزارهایی در آن اقتصاد باید شکل بگیرند که با هدف بهبود کیفیت زندگی یا تضمین جریان‌های نقدی آینده (مثلا در بسیاری از کشورها ساختارهای بازنشستگی شکل می‌گیرند) خدماتی را به مردم ارائه کنند تا آنها را به سرمایه‌گذاری در جهت ارتقای کیفیت زندگی‌شان تشویق کنند.

لزوم حرکت از بانک‌محوری به دیگر بازارهای سرمایه‌گذاری‌

اسلامی در ادامه به روند سرمایه‌گذاری‌های عموم جامعه طی سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت: در کشور ما طی سال‌های گذشته به دلایل متعدد در تبلیغات سرمایه‌گذاری برای پس‌اندازهای خرد، بیشتر تمرکز بر سپرده‌گذاری در بانک‌ها بوده است. حتی در مقاطعی که بانک‌ها شرکت‌های دولتی محسوب می‌شدند، با در نظر گرفتن جوایز و تبلیغات بسیار هیجانی مردم را تشویق می‌کردند تا بخشی از پول‌هایشان را در حساب‌های قرض‌الحسنه بگذارند. وی در ادامه با اظهار این مطلب که روند مزبور به دلیل متوسط نرخ بالای تورم در اقتصاد، کاهش ارزش ثروت مردم در طول زمان را به دنبال داشت، گفت: در مجموع نبود ابزارها و ساختارهای سرمایه‌گذاری بهینه برای سرمایه‌های خرد باعث شده تا در هر دوره از تشدید تورم در اقتصاد ایران، مردم ثروت خود را از دست بدهند. بالطبع به همین علت نیز دائم نگران نوسانات بازارها و دارایی‌های خود هستند. به‌طوری‌که با هر نوسان قیمتی هراسان شده و در نهایت با موج نقدینگی از بازاری به بازار دیگری کوچ می‌کنند.

نگاهی به سرمایه‌گذاری‌های مورد توجه

دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در ادامه به بررسی انواع مختلف دارایی‌هایی که خانوارهای ایرانی معمولا در آنها سرمایه‌گذاری می‌کنند، پرداخت و گفت: طبیعتا کلاس‌های دارایی در اقتصاد ایران محدود هستند و به‌طور عمومی مردم برای سرمایه‌گذاری از بین سپرده بانکی، مسکن، ارز، سهام، طلا و سکه، انتخاب می‌کنند. وقتی محدودیت ابزارهای سرمایه‌گذاری وجود دارد نمی‌توان انتظار داشت مردم بتوانند سرمایه‌گذاری متناسبی با توجه به پس‌اندازی که دارند، انجام دهند. به هر حال باید با توجه به درجه ریسک‌پذیری که دارند، یکی از این بازارهای سرمایه‌گذاری را انتخاب کنند. اسلامی ادامه داد: با توجه به شرایط اقتصاد ایران سپرده‌گذاری در بانک‌ها همواره گزینه بدون ریسک و مطلوب برای خانوارهای ایرانی برای سرمایه‌گذاری بوده و همین مساله باعث شده بانک‌ها برای جذب منابع بیشتر از مردم، درگیر بازی پانزی شوند. در سال‌های اخیر شاهدیم پرداخت سودهای بالا به سپرده‌گذاران بدون آنکه بانک‌ها درآمدی داشته باشند، باعث شده نظام بانکی کشور با مشکلات بسیاری مواجه شود و آثار و تبعات آن نیز در حال‌حاضر در اقتصاد ایران کاملا قابل مشاهده است. اسلامی مسکن را حوزه دیگری برای سرمایه‌گذاری دانست و گفت: متاسفانه در سال‌های گذشته در حوزه سیاستگذاری با پدیده‌ای مواجه شدیم که باعث شد مسکن به ابزاری برای سرمایه‌گذاری تبدیل شود. حتی در بعضی دوره‌ها شاهد بودیم حجم تقاضای سوداگرانه از حجم تقاضای مصرفی در مسکن فزونی پیدا کرد. وی در ادامه با اظهار این مطلب که یکی از حوزه‌های دارایی که در سال‌های گذشته به اقتصاد ایران لطمه بسیاری زده، مساله ارز است، گفت: توجه داشته باشیم اگر مردم یک کشور در اثر سیاستگذاری‌های دولت به سمت سرمایه‌گذاری در بازار ارز سوق پیدا کنند، نشان‌دهنده نقصی در ساختار سیاست‌گذاری آن دولت است. متاسفانه سیاست‌گذاری غلط دولت باعث شده تا عده‌ای با خرید دلار سودهای نجومی به‌ دست آورند. اسلامی ادامه داد: طبیعی است مردم با دیدن چنین شرایطی به این نتیجه برسند، که مثلا اگر شش ماه پیش تمام دارایی‌های خود را فروخته و به دلار تبدیل کرده بودند و اکنون در خانه می‌نشستند، منفعت بیشتری کسب می‌کردند تا اینکه کار تولیدی یا خدماتی انجام دهند. حتی برخی از آنها در اثر شرایط فعلی اقتصاد ایران با افزایش شدید قیمت‌ها متضرر هم شده‌اند.

لزوم توسعه ابزارهای جدید در بازار سرمایه

دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در ادامه به بررسی‌ سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته در بازار سهام پرداخت و گفت: در سال‌های گذشته از یک‌سو به دلیل عدم توسعه بازار سرمایه نسبت به حجم اقتصاد و از سوی دیگر به دلیل نبود تنوع ابزاری در این بازار، شاهد سرمایه‌گذاری‌های بسیار محدودی در بازار سرمایه بودیم. در این مدت در مقاطعی که شاهد بزرگ شدن بازار سهام بودیم، این توسعه به علت ورود شرکت‌های جدید بوده، نه تنوع ابزاری. اسلامی ادامه داد: در حال‌حاضر نیز انتقادات بسیاری به بازار سرمایه‌ وارد است که ابزارهای لازم و متنوع برای طیف‌های مختلف سرمایه‌گذاران اعم از ریسک‌پذیر و ریسک‌گریز را ندارد. بنابراین بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌ویژه ریسک‌گریزان را نتوانستیم به سمت بازار سرمایه سوق دهیم. وی در ادامه افزود: از سوی دیگر در دهه‌های گذشته ساختار بانک‌محور اقتصاد ایران و تبلیغات گسترده نظام بانکی با استفاده از بودجه شرکت‌های دولتی باعث شده عملا مردم آشنایی چندانی با ابزارهای بازار سرمایه نداشته باشند و تصور می‌کنند بازار سرمایه هم باید مانند دیگر بازارهای دارایی در کوتاه‌مدت به آنها سود بدهد. به گفته اسلامی، به این ترتیب یا سرمایه‌گذاران وارد این بازار نمی‌شوند یا اگر وارد شوند حتما باید در کوتاه‌مدت سود کسب کنند. وقتی این اتفاق نمی‌افتد با هر نوسانی از بورس خارج می‌شوند و در نتیجه متضرر می‌شوند. دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در ادامه خاطرنشان کرد: متاسفانه در معرفی ابزارهای جدید برای سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه با مشکل کمبود دانش و بعضی وقت‌ها پیچیدگی‌های فنی مواجه هستیم به‌طوری‌که نتوانسته‌ایم صندوق‌های سرمایه‌گذاری را توسعه دهیم تا بتوانیم از این طریق با جذب سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز درصد سهامداری سرمایه‌گذاران را در بورس ایران افزایش دهیم.

خطر از دست رفتن سرمایه با ورود به بازار اشتباه

اسلامی در ادامه به بررسی تفاوت‌های سرمایه‌گذاری خرد صورت گرفته در شرایط تورمی در دیگر کشورهای دنیا پرداخت و گفت: دوره‌های تورمی در کشورهای توسعه‌یافته با این رقم‌های تورمی که ما داریم، دیده نمی‌شود (البته معدود کشورهایی وجود دارند). در حال‌حاضر مساله تورم در دنیا حل شده و تعداد کشورهایی که تورم‌های تک‌رقمی و حتی زیر پنج درصد دارند، به بیش از ۱۴۰ کشور می‌رسد. وی ادامه داد: متاسفانه در کشور ما همچنان مساله تورم حل نشده است. همان‌طور که گفتم تجربه‌های قبلی در دوره‌های تورمی و وجود تورم بالا در اقتصادمان باعث شده مردم دائما نگران کاهش ارزش پول‌شان باشند. در این شرایط ترجیح می‌دهند که تمام بازارهای دارایی را رصد کنند. هر بازاری که بتواند دارایی‌های آنها را در برابر تورم حفظ کند وارد آن می‌شوند و اصلا به این مقوله فکر نمی‌کنند که ممکن است اشتباه کنند و دارایی‌شان در خطر بیفتد. وی در ادامه با اظهار این مطلب که سرمایه‌گذاران خرد چون تجربه گذشته را دارند، فکر می‌کنند بازارهای مسکن، ارز و طلا در بلندمدت احتمالا می‌توانند پوشش خوبی برای دارایی‌هایشان در برابر تورم باشند، گفت: بنابراین در کشور ما تمایل به سرمایه‌گذاری‌های غیرمصرفی در این سه بازار زیادتر است. اما در کشورهای توسعه‌یافته این‌گونه نیست. اسلامی ادامه داد: اکنون در دنیا ابزارهای مالی متنوع زیادی وجود دارد و نهادهای سرمایه‌گذاری هم توسعه پیدا کرده‌اند. به‌طور مثال انواع مختلف صندوق‌های سرمایه‌گذاری شکل گرفته‌اند. این صندوق‌ها موفق شده‌اند سرمایه‌های بسیاری از مردم در بازار سرمایه را جمع کنند اما در کشور ما مردم با کارکردهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری آشنا نیستند و تمایلی برای سرمایه‌گذاری در آنها ندارند و البته این صندوق‌ها در بازار سرمایه ما چندان شروع به فعالیت نکرده‌اند.

کاهش التهاب با استفاده نهادهای سیاست‌گذار از ابزارهای موجود

دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در ادامه افزود: متاسفانه حتی نهادهای سیاست‌گذارمان هم از ابزارهای موجود استفاده نمی‌کنند که حداقل از این طریق بتوان التهابات بازارها را کاهش داد و مانع از بروز رفتارهای هیجانی سرمایه‌گذاران خرد برای حفظ سرمایه‌هایشان شد. اسلامی ادامه داد: به‌طور مثال مدت‌هاست که اقتصاددانان ما به سیاست‌گذاران توصیه می‌کنند برای اینکه شدت نوسانات بازارها را کم کنید از عملیات بازار باز در نظام بانکی استفاده کنید که متاسفانه ما هنوز در گیرودار تصویب آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها هستیم و به‌کارگیری این موارد در عمل مشاهده نمی‌شود.

بهترین استراتژی در حفظ دارایی‌ها

توجه کنید برای سرمایه‌گذاری توصیه‌ای که برای شما به کار می‌رود ممکن است برای من کاربرد نداشته باشد. افراد در سطوح مختلف اقتصادی، سن، تحصیلات، چشم‌انداز درآمدهای آتی و حتی جنسیت نگرش‌های متفاوت به ریسک دارند و ممکن است درجه ریسک‌پذیری آنها تغییر کند. بنابراین یک توصیه را نمی‌توان برای ۸۰ میلیون نفر در یک جامعه در نظر گرفت. وی ادامه داد: نکته دوم این است که افراد معمولا دچار تورش‌های رفتاری در سرمایه‌گذاری هستند. کسانی که به‌‌طور جدی می‌خواهند وارد عرصه سرمایه‌گذاری شوند بهتر است تورش‌های رفتاری خودشان را بشناسند. به عبارت دیگر هر سرمایه‌گذاری‌ای یک جنبه شخصی دارد و این مساله باعث می‌شود پورتفولیوی مطلوب من با پورتفولیوی مطلوب شما متفاوت باشد. اسلامی در ادامه با اظهار این مطلب که با این حال یکسری اصول کلی در سرمایه‌گذاری برقرار است، گفت: نکته بسیار مهم برای سرمایه‌گذاری تنوع پورتفوی یا سبد سرمایه‌گذاری است. سرمایه‌گذار در شرایطی که اقتصاد با ریسک بالایی مواجه است باید تنوع پورتفولیوی خود را حتما در نظر بگیرد چراکه تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری می‌تواند به شما کمک کند. وی ادامه داد: بنابراین توصیه اول به سرمایه‌گذاران خرد، شناخت مشخصات فردی است. توصیه دوم، تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری است و توصیه سوم این است که سرمایه‌گذاری‌های خودشان را به بخش‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم کنند. طبیعتا در بلندمدت به نظر می‌رسد اگر گشایشی در زمینه سیاسی رخ دهد و ثبات حاکم شود بخش مسکن می‌تواند حجم زیادی از عقب‌ماندگی از تورم را جبران کند. در این صورت می‌توان به مسکن به‌عنوان گزینه‌ای برای حفظ سرمایه توجه کرد. به گفته اسلامی، در شرایط فعلی سرمایه‌گذاری در سکه دیگر توصیه نمی‌شود ولی سرمایه‌گذاری در طلا به واسطه همبستگی‌اش با نرخ ارز را می‌توان به‌عنوان گزینه در نظر گرفت. در حال حاضر با توجه به شرایط اقتصادی نرخ ارز بیشتر تحت‌تاثیر تحلیل‌های سیاسی قرار گرفته است تا اینکه از تحلیل اقتصادی پیروی کند، بنابراین ممکن است با یک چرخش نظام بین‌الملل در رابطه با کشورمان، وضعیت ارز تحولات جدی داشته باشد.

منابع و ماخذ

کانال تخصصی کامودیتی در برگیرنده گزارشات تحلیلی زنجیره معدن، صنایع معدنی و انرژی کشور با نگاه ویژه به تحولات بین الملل با مدیریت امیر صباغ، مدیر تحقیق و توسعه ایمیدرو.

کانال تخصصی تحلیلی کارگزاری بانک پاسارگاد و کارگزاری بانک رفاه.

سایت تخصصی سرمایه گذاری investing.com

سایت بانک توسعه تعاون www.ttbank.ir

سایر نرم افزارهای تخصصی تحلیل سهام

سایت خبری bloomberg.com

کانال تخصصی خبری بورس پرس.

سابت خبریtsepress.com

سایت بنکر banker.ir

شایان ذکر است منابع مذکور بمنظور دسترسی به اخبار مورد استفاده قرار میگیرد و تحلیلها توسط واحد سرمایه گذاری شرکت ارائه می گردد و فرضیات و اطلاعات این گزارشات ممکن است در لحظه تغییر کند، لذا محتویات این بولتن برای انجام سرمایه گذاری به تنهایی کافی نخواهد بود.
جهت اطلاع